Jeśli kompresor dmucha przez filtr, zwykle oznacza to cofanie powietrza przez stronę ssawną albo cofanie oleju w kierunku dolotu. Filtr powietrza ma zasysać, a nie oddawać ciśnienie. W sprężarce tłokowej taki objaw najczęściej prowadzi w stronę zaworu ssącego, płytki zaworowej albo zużycia elementów sprężających. W sprężarce śrubowej olej przy filtrze częściej wskazuje na zawór wlotowy, odciążanie, separator oleju albo problem z zatrzymaniem maszyny pod obciążeniem.
Najpierw trzeba ustalić prostą rzecz: kiedy dokładnie pojawia się objaw. Inaczej diagnozuje się pulsowanie powietrza z filtra podczas pracy, inaczej syczenie po zatrzymaniu, a jeszcze inaczej mokry filtr po awaryjnym stopie sprężarki śrubowej.
Kompresor dmucha przez filtr – szybka diagnoza objawu
| Objaw | Bardziej prawdopodobny układ | Kierunek diagnozy | Ryzyko |
|---|---|---|---|
| Powietrze pulsuje z filtra podczas pracy | sprężarka tłokowa | zawór ssący, płytka zaworowa, zawór listkowy, uszczelnienie cylindra | sprężarka może nie nabijać ciśnienia i przegrzewać głowicę |
| Kompresor pracuje, ale zbiornik słabo nabija ciśnienie | sprężarka tłokowa | zawory głowicy, pierścienie, nieszczelność po stronie tłocznej | długa praca bez przyrostu ciśnienia obciąża silnik i stopień sprężający |
| Po zatrzymaniu słychać ciągłe syczenie | zbiornik / odciążnik / presostat | zawór zwrotny zbiornika albo układ odciążania | kompresor może mieć problem z ponownym startem pod ciśnieniem |
| Filtr jest mokry od oleju | tłokowa albo śrubowa | poziom oleju, odma, pierścienie, zawór wlotowy, separator oleju | olej w dolocie może oznaczać cofanie, przedmuch albo problem z odciążeniem |
| Olej pojawia się w filtrze po zatrzymaniu śrubówki | sprężarka śrubowa olejowa | zawór wlotowy, odciążanie, separator, zawór minimalnego ciśnienia | możliwy wyrzut mieszaniny powietrza i oleju w stronę dolotu |
| Filtr szybko robi się czarny, mokry albo zapchany | układ ssania / układ olejowy | mgła olejowa, przedmuch, złe warunki otoczenia, niewłaściwy filtr | spada wydajność, rośnie temperatura pracy i obciążenie sprężarki |
Filtr ma zasysać, nie oddawać ciśnienie
W sprężarce tłokowej normalna droga powietrza wygląda prosto: filtr ssawny, zawór ssący, cylinder, zawór tłoczny, przewód do zbiornika i zawór zwrotny. Podczas suwu ssania powietrze wchodzi przez filtr. Podczas sprężania powinno iść dalej w stronę zbiornika, a nie wracać do filtra.
Jeżeli powietrze wyraźnie dmucha z filtra podczas pracy i sprężarka słabo buduje ciśnienie, podejrzenie idzie najpierw w stronę zaworu ssącego albo płytki zaworowej. Zawór może nie domykać się przez pęknięcie, zabrudzenie, uszkodzony listek albo zużycie powierzchni. Wtedy część powietrza wraca przez dolot zamiast przejść do strony tłocznej.
Inaczej wygląda ciągłe syczenie po zatrzymaniu. Jeśli powietrze ucieka po wyłączeniu kompresora, problem może leżeć bliżej zaworu zwrotnego zbiornika albo układu odciążania przy presostacie. To nie jest ten sam objaw co pulsowanie z filtra podczas sprężania.
Tłokowa czy śrubowa – ta różnica zmienia diagnozę
W sprężarce tłokowej cofanie przez filtr zwykle prowadzi do głowicy: zaworów ssących, płytki zaworowej, pierścieni, uszczelnienia cylindra albo odpowietrzenia skrzyni korbowej. Olej w filtrze może być skutkiem zbyt wysokiego poziomu oleju, przedmuchów, problemu z odmą albo zużycia układu tłok-cylinder. Sam filtr rzadko jest przyczyną. Najczęściej tylko pokazuje, że powietrze albo olej wraca przez stronę ssawną.
W sprężarce śrubowej olejowej układ działa inaczej. Powietrze przechodzi przez filtr i zawór wlotowy do stopnia śrubowego, miesza się z olejem i trafia dalej do separatora. Po zatrzymaniu zawór wlotowy oraz układ odciążania powinny ograniczyć cofanie mieszaniny w stronę dolotu. Jeśli olej pojawia się przy filtrze, trzeba myśleć o zaworze wlotowym, separatorze, zaworze minimalnego ciśnienia, powrocie oleju albo zatrzymaniu maszyny w złym momencie cyklu.
Dlatego przy opisie awarii warto zapisać trzy informacje: typ sprężarki, moment wystąpienia objawu i stan filtra. „Suchy filtr, który pulsuje powietrzem podczas pracy” to inny trop niż „mokry filtr po zatrzymaniu śrubówki”. Wrzucenie tych dwóch przypadków do jednego worka zwykle kończy się złą diagnozą.
Czego nie robić przy takim objawie?
Nie uruchamiać sprężarki długo bez filtra, bo do układu ssania łatwo wciągnąć pył i drobiny z warsztatu. Nie zatykać wlotu ręką, żeby „sprawdzić siłę”, bo przy większych sprężarkach jest to niebezpieczne. Nie rozbierać głowicy, zaworu wlotowego, separatora ani przewodów, dopóki urządzenie nie jest zatrzymane, odłączone i pozbawione ciśnienia.
Nie wolno też traktować filtra jako odpowietrznika. Jeśli kompresor wyrzuca przez niego powietrze lub olej, to objaw nieprawidłowego przepływu. Wymiana samego filtra może poprawić wygląd sytuacji na chwilę, ale nie usunie przyczyny, jeśli problemem jest zawór ssący, zawór zwrotny, odciążanie albo zużycie stopnia sprężającego.
Podsumowanie – kiedy cofanie przez filtr jest poważnym sygnałem?
Dmuchanie przez filtr jest poważnym sygnałem wtedy, gdy pojawia się podczas pracy, idzie razem ze słabym nabijaniem ciśnienia, mokrym filtrem, ciągłym syczeniem po zatrzymaniu albo wyrzutem oleju w sprężarce śrubowej. Wtedy nie chodzi o zwykłą wymianę wkładu filtracyjnego. Trzeba sprawdzić, który element nie zamyka przepływu: zawór ssący, płytka zaworowa, zawór zwrotny, zawór wlotowy, układ odciążania albo separator oleju.
