Rozdrabnianie ziarna jest jednym z podstawowych etapów przygotowania paszy. W instalacjach paszowych najczęściej wykorzystuje się śrutowniki młotkowe, których zadaniem jest zmniejszenie wielkości cząstek surowca, przed dalszym dozowaniem i mieszaniem.
Jakość pracy rozdrabniacza pasz określa nie tylko stopień rozdrobnienia, ale również wydajność całej linii, zużycie poszczególnych elementów roboczych, a także ryzyko nieplanowanych przestojów.
Jak działa śrutownik?
Wewnątrz komory roboczej urządzenia znajduje się wirnik z młotkami. Rozpędzone elementy wielokrotnie uderzają w podawany materiał, do momentu kiedy jego rozdrobnione cząstki osiągną wielkość pozwalającą na przejście przez sito.
O efekcie końcowym pracy maszyny decyduje kilka parametrów:
- rodzaj i liczba młotków
- prędkość wirnika
- wielkość otworów sita oraz właściwości rozdrabnianego surowca
Mniejsze otwory sita i większa intensywność pracy sprzyjają uzyskaniu drobniejszej frakcji. Jednocześnie zbyt mocne rozdrabnianie może zmniejszać wydajność i zwiększać obciążenie maszyny. Dlatego też ustawienia powinny odpowiadać rzeczywistym wymaganiom procesu, a nie ukierunkowane wyłącznie na uzyskanie możliwie najdrobniejszego produktu.
Równomierne podawanie materiału ma znaczenie
Stabilna praca śrutownika wymaga równomiernego dopływu surowca. Podajnik powinien zasilać komorę w sposób ciągły, bez większych zmian strumienia. Zbyt duża ilość materiału może prowadzić do przeciążenia maszyny, pogorszenia przepływu oraz odkładania się produktu wewnątrz układu.
Równie ważnym elementem jest sprawny odbiór śruty. Materiał powinien być odprowadzany co najmniej tak szybko, jak jest rozdrabniany. Czynniki tj.
- niedrożny wylot
- niewłaściwa praca transportu pneumatycznego lub mechanicznego
- cofanie się produktu do komory roboczej
mogą obniżać wydajność i zwiększać temperaturę procesu.
Przed śrutownikiem warto również stosować rozwiązania mające na celu ograniczenie przedostawania się zanieczyszczeń metalowych do strefy rozdrabniania. Separator magnetyczny chroni elementy robocze i ogranicza ryzyko powstawania iskier podczas kontaktu metalu z częściami wirującymi.
Elementy eksploatacyjne
Stan młotków i sita wpływa bezpośrednio na jakość śruty. Krawędzie młotków, z czasem ulegają zaokrągleniu, co sprawia iż mniej efektywnie rozdrabniają matriał. Zużyciu podlegają również pręty mocujące, wykładziny, łożyska oraz pozostałe elementy mające kontakt z intensywnie przemieszczającym się materiałem.
Z kolei sito wymaga kontroli, nie tylko pod kątem ewentualnych pęknięć. Wydłużone lub zaokrąglone otwory zmieniają charakterystykę przepływu i mogą powodować uzyskiwanie frakcji innej niż założona.
Regularne przeglądy pozwalają wymienić zużyte części przed awarią i ograniczyć kosztowne przestoje.
Konserwacja
Dobrze zorganizowana obsługa śrutownika powinna opierać się na regularnym harmonogramie przeglądów.
Kontroli poddawane powinny być przede wszystkim elementy ruchome tj. łożyska, napęd, mocowania, sita i młotki. Ważne jest także prawidłowe smarowanie, zarówno jego brak, jak i nadmiar mogą prowadzić do problemów eksploatacyjnych.
Niepokojącymi sygnałami są wzrost temperatury łożysk, nietypowe drgania, piski, stuki, spadek wydajności lub zmiana jakości rozdrobnienia. Ich ignorowanie może doprowadzić do uszkodzeń obejmujących więcej niż jeden podzespół. W gospodarstwach i mieszalniach pracujących w sposób ciągły praktycznym rozwiązaniem jest utrzymywanie zapasu podstawowych części eksploatacyjnych.
Pył wymaga szczególnej uwagi
Rozdrabnianie materiałów paszowych wiąże się z powstawaniem pyłu. Nie powinien on gromadzić się na urządzeniu, w komorze ani w otoczeniu instalacji. Odpowiednio zaprojektowany układ odpylania, skuteczna wentylacja, sprawne osłony oraz regularne czyszczenie pomagają utrzymać bezpieczne warunki pracy.
Prace serwisowe i czyszczenie powinny odbywać się po zatrzymaniu urządzenia i odłączeniu go od źródła energii. Należy również ograniczać możliwość pojawienia się źródeł zapłonu, kontrolować stan instalacji elektrycznej oraz temperaturę elementów pracujących. W miejscach, w których może występować atmosfera wybuchowa, wyposażenie i zabezpieczenia muszą być dobrane do warunków eksploatacji oraz wymagań obowiązujących dla stref zagrożonych wybuchem.
Śrutownik jako część całej linii paszowej
Rozdrabniacz nie pracuje w oderwaniu od pozostałych urządzeń. W typowej instalacji współpracuje z systemem przyjęcia i magazynowania surowca, transportem, układem dozowania, mieszalnikiem, a w bardziej rozbudowanych zakładach także z urządzeniami do granulowania, chłodzenia i pakowania.
Dlatego dobór śrutownika powinien uwzględniać nie tylko jego nominalną wydajność, ale również możliwości urządzeń znajdujących się przed nim i za nim.
ZUPTOR jest polskim producentem maszyn i rozwiązań dla rolnictwa, kierowanych zarówno do gospodarstw, jak i zakładów produkcyjnych. Istotną zaletą współpracy z producentem jest możliwość dopasowania wyposażenia do rodzaju surowca, oczekiwanej wydajności oraz istniejącego układu technologicznego.
W praktyce dobrze skonfigurowana linia i regularnie serwisowany rozdrabniacz oznaczają bardziej przewidywalną produkcję, mniejszą liczbę przestojów i lepszą kontrolę nad procesem przygotowania paszy.
